Zmiany klimatu zmieniają mapę czeskich lasów Kategoria: Wiedza i nauka -> Klimat

Przez ostatnie sto lat symbolem czeskich gór i pogórzy był gęsty, ciemny las świerkowy. Dziś ten obraz drastycznie się zmienia. Czechy zmagają się z największą w swojej historii plagą kornika, która nie jest przyczyną, lecz objawem głębszego problemu: gwałtownych zmian klimatu. To, co widzimy w Karkonoszach, Jesionikach czy na Wyżynie Czesko-Morawskiej, to „szczyt” kryzysu klimatycznego, który wymusza na Czechach całkowite przemyślenie gospodarki leśnej.

Susza, która osłabiła giganty

Wszystko zaczęło się od wody, a raczej jej braku. Świerk ma bardzo płytki system korzeniowy. Seria rekordowo upalnych lat i brak śniegu zimą sprawiły, że poziom wód gruntowych w Czechach drastycznie opadł. Osłabione świerki przestały produkować żywicę – swoją jedyną naturalną broń przeciwko kornikowi drukarzowi. Wynik? Miliardy metrów sześciennych drewna do wycięcia i gigantyczne „szare plamy” na mapach, które jeszcze niedawno były zielone.

Koniec ery monokultur

Czescy naukowcy i leśnicy zrozumieli bolesną lekcję: sadzenie jednego gatunku drzewa na ogromnych obszarach (tzw. monokultura) to w dobie zmian klimatycznych wyrok śmierci dla lasu. Dlatego Czechy realizują obecnie gigantyczny plan transformacji. Zamiast szybkich w uprawie świerków, sadzi się „lasy przyszłości” – mieszankę buków, dębów, jodeł i jaworów. Mają one głębsze korzenie, lepiej radzą sobie z upałami i są odporniejsze na szkodniki.

Klimat, który nie czeka

Ta zmiana to nie tylko kwestia estetyki. Nowe lasy mają za zadanie zatrzymać wodę w krajobrazie i obniżyć temperaturę otoczenia. Czesi wiedzą, że to, co posadzą dzisiaj, będzie dojrzałym lasem dopiero za 80-100 lat. To szczyt odpowiedzialności pokoleniowej – walka z klimatem w Czechach odbywa się dzisiaj nie w biurach, ale z sadzonką buka w ręku, na zboczach gór, które musimy uratować dla naszych wnuków.