Zapora Les Království
Zapora Les Království (Las Królestwa), położona niedaleko Dvora Králové nad Labem, to bez wątpienia najbardziej malowniczy obiekt hydrotechniczny w Czechach. Została zbudowana w latach 1910–1920 jako odpowiedź na katastrofalną powódź z 1897 roku, która spustoszyła dolinę Łaby. Projektanci stanęli przed trudnym zadaniem: musieli stworzyć potężną barierę zdolną powstrzymać miliony metrów sześciennych wody, a jednocześnie chcieli, by wpisywała się ona w zalesiony, niemal dziewiczy krajobraz. Efektem jest zapora łukowa z kamienia ciosanego, której elementy wieńczące – domki strażników i wieże bramne – wyglądają jak fragmenty średniowiecznego zamku z czerwonymi dachami i ozdobnymi blankami.
Pod względem technicznym jest to monumentalna konstrukcja grawitacyjna. Mur zapory ma 218 metrów długości u korony i wysokość ponad 40 metrów. Został wzniesiony z miejscowego piaskowca królestwotworskiego, co nadaje mu ciepłą, naturalną barwę. Unikatowym rozwiązaniem są dwa tunele spustowe o średnicy 5 metrów, wykute w twardej skale na prawym brzegu, które potrafią w krytycznym momencie odprowadzić ogromne ilości wody, chroniąc koronę przed przepełnieniem. U stóp zapory znajduje się elektrownia wodna, która mimo upływu ponad stu lat, wciąż wykorzystuje energię spadku wody, będąc żywym dowodem na trwałość technologii z początku ubiegłego wieku.
Spacer po koronie zapory to doświadczenie surrealistyczne – z jednej strony mamy błękitną taflę jeziora otoczoną gęstymi lasami, z drugiej zaś stromy spadek kamiennej ściany i widok na rzekę wijącą się w dole. Detale architektoniczne, takie jak wieżyczki z iglicami czy ozdobne balustrady, sprawiły, że obiekt ten w 1964 roku został uznany za narodowy zabytek techniki. Les Království uczy nas, że obiekty infrastruktury krytycznej, które mają nas chronić przed żywiołami, mogą być jednocześnie dziełami sztuki narodowej, wzbogacającymi krajobraz zamiast go dominować. To idealny przykład okresu, w którym inżynier nie był tylko kalkulatorem, ale i estetą dbającym o harmonię formy i funkcji.
