Effects of the crisis on globalisation
Rozpad Czechosłowacji
By HolkaPolka
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam.
| Świat
Pokojowy rozpad Czechosłowacji, często nazywany aksamitnym rozwodem, nastąpił oficjalnie 1 stycznia 1993 roku, dzieląc federację na dwa niezależne państwa: Republikę Czeską oraz Republikę Słowacką. Proces ten wyróżniał się całkowitym brakiem przemocy, co stanowiło kontrast dla krwawych konfliktów towarzyszących rozpadowi Jugosławii w tym samym okresie.
Przyczyny rozpadu
- Różnice polityczne i gospodarcze: Czescy liderzy dążyli do szybkiej transformacji wolnorynkowej i centralnego sterowania z Pragi, podczas gdy słowaccy politycy domagali się większej decentralizacji oraz wolniejszego tempa reform ze względu na słabiej rozwiniętą gospodarkę Słowacji.
- Ambony liderów: Głównymi architektami podziału byli premierzy dwóch republik: Václav Klaus (Czechy) i Vladimír Mečiar (Słowacja). Ich niezdolność do porozumienia w kwestii przyszłego kształtu federacji po wyborach w 1992 roku bezpośrednio doprowadziła do decyzji o separacji.
- Asymetria historyczna: Slovacy obawiali się dominacji Czechów w sferze kulturalnej i politycznej, co podsycało nastroje nacjonalistyczne po upadku komunizmu.
- Wojna o łącznik: Wczesnym sygnałem napięć był spór z 1990 roku o nazwę państwa (czy pisać ją z łącznikiem, np. Czecho-Słowacja), co obnażyło głębokie różnice w postrzeganiu tożsamości narodowej.
Przebieg procesu
- Czerwiec 1992: Wybory parlamentarne wygrywają Klaus i Mečiar, którzy rozpoczynają negocjacje w sprawie podziału państwa.
- Lipiec 1992: Słowacka Rada Narodowa proklamuje suwerenność Słowacji, co spotyka się z akceptacją strony czeskiej kilka dni później.
- Jesień 1992: Zgromadzenie Federalne uchwala kluczowe ustawy konstytucyjne: nr 541 o podziale majątku (13 listopada) oraz nr 542 o ustaniu istnienia federacji (25 listopada).
- 31 grudnia 1992 / 1 stycznia 1993: Czechosłowacja przestaje istnieć o północy, a jej miejsce zajmują dwa nowe suwerenne państwa.
Skutki i znaczenie
Rozpad odbył się bez przeprowadzenia referendum narodowego, mimo że sondaże wskazywały, iż większość obywateli obu narodowości opowiadała się za utrzymaniem wspólnego państwa. Mimo to, separacja została przeprowadzona sprawnie: stworzono nowe waluty, systemy celne i handlowe w rekordowo krótkim czasie. Współcześnie relacje między Czechami a Słowakami są opisywane jako wyjątkowo dobre i serdeczne. Oba państwa dołączyły do Unii Europejskiej w 2004 roku.
HolkaPolka
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor ipsum dolor sit amet. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequis enim.
