Česnečka: Odwar z czosnku, ziemniaków i majeranku

Česnečka, choć w swojej podstawowej formie wydaje się daniem prymitywnym, jest w rzeczywistości lekcją balansu między ostrością a głębokim smakiem bazy mięsno-warzywnej. Podstawą prawdziwej czeskej zupy czosnkowej nie jest jedynie woda z przyprawami, lecz esencjonalny bulion wołowy lub drobiowy, który stanowi szkielet dla dominującego aromatu. Kluczowym składnikiem jest czosnek, który w Czechach dodaje się w ilościach znacznie przekraczających standardy innych kuchni europejskich – na jeden litr zupy przypada zazwyczaj cała główka czosnku.

Technologia budowania smaku opiera się na dwóch sposobach obróbki tego warzywa. Część czosnku, pokrojona w cienkie plasterki, powinna być podsmażona na smalcu lub maśle na samym początku, co nadaje zupie słodkawy, orzechowy poskład. Pozostała część musi zostać roztarta z solą na gładką pastę i dodana do garnka na kilka minut przed końcem gotowania. Ten zabieg gwarantuje zachowanie prozdrowotnych właściwości i charakterystycznej pieczystości. Równie ważny jest majeranek. W czeskiej kuchni majeranek dodaje się dwukrotnie: połowę w trakcie gotowania, by aromat przeniknął bulion, a drugą połowę, roztartą w dłoniach, tuż przed podaniem, co uwalnia świeże olejki eteryczne.

Struktura zupy zależy od ziemniaków, które kroi się w bardzo małą kostkę (ok. 1 cm), aby ugotowały się szybko, ale zachowały swój kształt. Niektóre regionalne wersje, szczególnie w północnych Czechach, przewidują dodatek wędzonki (uzené maso), która nadaje całości dymny charakter. Jeśli zupa ma pełnić rolę regeneracyjną, dodaje się do niej surowe jajko, które wbija się bezpośrednio do gorącego płynu, energicznie mieszając, by stworzyło delikatne "nitki". Finalnym, technicznym elementem jest ser oraz grzanki. Ser (najczęściej twardy eidam lub aromatyczny ser wędzony) układa się na dnie talerza, zalewa wrzącą zupą, by zaczął się ciągnąć, a na samym wierzchu kładzie się krutony – kostki chleba usmażone na smalcu na chrupko. Ten kontrast tekstur: płynnego bulionu, miękkich ziemniaków, ciągnącego się sera i twardych grzanek, decyduje o sukcesie potrawy.