W styczniu 2026 roku Czechy znajdują się w roku wyborczym dla samorządów. Wybory samorządowe (czes. Volby do zastupitelstev obcí) odbędą się jesienią 2026 roku, najprawdopodobniej w pierwszym tygodniu października.
Oto szczegółowy opis zasad i specyfiki wyborów lokalnych w Czechach:
1. Co wybierają obywatele?
Wyborcy decydują o składzie rad gmin i miast (zastupitelstva obcí). Liczba radnych zależy od wielkości gminy i waha się od 5 do 55 (w Pradze jest to 65 radnych). Kadencja organów samorządowych trwa 4 lata.
2. Kto ma prawo głosu?
Czynne prawo wyborcze: Obywatele Czech oraz ob…
Metoda Imperiali to system proporcjonalnego rozdziału mandatów, który od 2021 roku jest stosowany w Czechach podczas wyborów do Izby Poselskiej (odpowiednika polskiego Sejmu). Zastąpiła ona stosowaną wcześniej metodę d'Hondta w celu uczynienia systemu bardziej sprawiedliwym dla mniejszych partii.
Oto szczegółowy opis tej metody i jej funkcjonowania w czeskim systemie:
1. Istota matematyczna
Metoda Imperiali jest odmianą systemu największej reszty, wykorzystującą specyficzny iloraz wyborczy. Aby obliczyć, ile mandatów przypada danej partii w okręgu, stosuje się następujący wzór na…
Wybory do czeskiej Izby Poselskiej (odpowiednika polskiego Sejmu, czes. Poslanecká sněmovna) odbywają się według systemu proporcjonalnego, jednak z kilkoma istotnymi różnicami w porównaniu do systemu polskiego.
Oto kluczowe zasady (stan na 2026 rok):
1. Podstawowe parametry
Liczba posłów: Izba liczy 200 posłów.
Kadencja: Trwa 4 lata (chyba że Izba zostanie rozwiązana wcześniej przez Prezydenta).
System wyborczy: Proporcjonalny w wielomandatowych okręgach wyborczych.
2. Prawo wyborcze
Czynne (kto głosuje): Obywatele Republiki Czeskiej, którzy ukończyli 18 lat.
Bierne (kto k…
Wybory do Senatu Republiki Czeskiej odbywają się według systemu większościowego w jednomandatowych okręgach wyborczych i charakteryzują się specyficznym, kroczącym trybem odnawiania składu izby.
Najważniejsze zasady wyborów
Kadencja i częstotliwość: Cały Senat liczy 81 senatorów, wybieranych na 6-letnią kadencję. Wybory odbywają się co dwa lata, ale każdorazowo wymienia się tylko 1/3 składu (27 senatorów).
W styczniu 2026 r. Republika Czeska znajduje się tuż po uformowaniu nowego rządu po kluczowych wyborach parlamentarnych z 2025 r. oraz przygotowuje się do kolejnych głosowań zaplanowanych na jesień bieżącego roku.
Ostatnie Wybory Parlamentarne (październik 2025)
Wybory do Izby Poselskiej odbyły się 3–4 października 2025 r.. Przyniosły one znaczącą zmianę na czeskiej scenie politycznej:
Zwycięstwo ANO: Ruch ANO byłego premiera Andreja Babiša odniósł wyraźne zwycięstwo, zdobywając 80 mandatów (ok. 34,5% głosów).
Nowy Rząd: 9 grudnia 2025 r. Andrej Babiš został mianowany premierem po r…
Czechy znajdują się nieco ponad rok po ostatnich wyborach wojewódzkich (czes. krajské volby), które odbyły się jesienią 2024 roku. Następne wybory tego szczebla są zaplanowane na jesień 2028 roku.
Oto szczegółowy opis zasad wyboru władz regionalnych w Czechach:
1. Co wybierają obywatele?
Wyborcy decydują o składzie Rad Wojewódzkich (zastupitelstvo kraje). Wybory odbywają się w 13 województwach (tzw. krajach).
Wyjątek – Praga: W stolicy nie odbywają się wybory wojewódzkie, ponieważ Praga ma status miasta statutowego i jednocześnie regionu. Jej władze są wybierane w cyklu wyborów samor…
W styczniu 2026 roku Czechy znajdują się w połowie kadencji obecnego prezydenta. System wyborczy w tym kraju przeszedł istotną zmianę w 2012 roku, przechodząc z wyboru przez parlament na wybory powszechne (bezpośrednie).
Oto szczegółowy opis zasad i aktualnej sytuacji:
Obecny status (2026)
Urzędujący prezydent: Petr Pavel, zaprzysiężony 9 marca 2023 roku.
Następne wybory: Planowane są na styczeń 2028 roku.
Kadencja: Trwa 5 lat. Ta sama osoba może sprawować urząd maksymalnie przez dwie kadencje z rzędu.
