Czeska Szwajcaria: Piaskowcowe Miasta i Ogień

Park Narodowy Czeska Szwajcaria (České Švýcarsko), położony na północy kraju przy granicy z Niemcami, to kraina zdominowana przez piaskowiec. Powstał w 2000 roku, aby chronić unikalne formacje skalne, z których najbardziej znaną jest Pravčická brána – największy naturalny most skalny w Europie. Geologia tego regionu jest fascynująca: miliony lat temu znajdowało się tu morze, którego osady stworzyły potężne płyty piaskowca, później wyrzeźbione przez wiatr i wodę w fantazyjne wieże, iglice i labirynty.

W 2022 roku park dotknęła największa katastrofa w historii czeskiej ochrony przyrody – gigantyczny pożar, który strawił ponad 1000 hektarów lasu. To wydarzenie zmieniło podejście do zarządzania środowiskiem. Zamiast sztucznego odnawiania lasu, dyrekcja parku zdecydowała się na tzw. sukcesję naturalną. Martwe, opalone pnie pozostawiono w lesie, by stały się domem dla owadów i grzybów, a z popiołów zaczynają już kiełkować pierwsze brzozy i jarzębiny. To żywe laboratorium biologiczne, które pokazuje, jak natura radzi sobie z ekstremalnymi zjawiskami.

Dla turysty środowisko Czeskiej Szwajcarii to przede wszystkim mikroklimat głębokich wąwozów (soutěsky). W miejscach takich jak Wąwóz Edmunda panuje tzw. inwersja roślinna – na dnie dolin, gdzie jest zimno i wilgotno, rosną rośliny wysokogórskie, podczas gdy na szczytach skał, wystawionych na słońce, spotkamy roślinność ciepłolubną.

Problem, z którym boryka się park, to tzw. turystyka "instagramowa". Pravčická brána jest tak krucha, że wejście na jej łuk jest zabronione od lat 80. XX wieku. Stały monitoring laserowy sprawdza, czy erozja i wibracje wywołane przez ruch turystyczny nie zagrażają stabilności tej konstrukcji. Odwiedzając ten region, stajemy się świadkami walki między zachowaniem dzikości a udostępnieniem jej dla mas.