Obszary Chronionego Krajobrazu (CHKO)

Poza rygorystycznymi parkami narodowymi, Czechy posiadają sieć 26 Obszarów Chronionego Krajobrazu (Chráněná krajinná oblast – CHKO). Jest to specyficzna forma ochrony, która nie wyklucza działalności człowieka, ale rygorystycznie ją reguluje, by zachować harmonię między architekturą, rolnictwem a naturą. CHKO zajmują aż 15% powierzchni kraju, co pokazuje skalę dbałości o krajobraz.

Najstarszym i najbardziej znanym jest CHKO Český ráj (Czeski Raj). To obszar, gdzie historyczne zamki (jak Trosky czy Kost) są wkomponowane w labirynty skalne i lasy sosnowe. Tutaj ochrona środowiska polega na zachowaniu osi widokowych i tradycyjnych materiałów budowlanych. Innym przykładem jest CHKO Šumava (otulina parku narodowego), gdzie chroni się tradycyjne rozproszone budownictwo górskie i pastwiska.

W regionach takich jak CHKO Beskydy czy CHKO Bílé Karpaty, nacisk kładzie się na ochronę bioróżnorodności łąk storczykowych oraz ochronę dużych drapieżników. Beskidy są jedynym miejscem w Czechach, gdzie naturalnie występują obok siebie wilk, niedźwiedź i ryś. Środowisko naturalne w CHKO jest monitorowane pod kątem tzw. "fragmentacji krajobrazu" – buduje się specjalne przejścia dla zwierząt (ekodukty) nad autostradami, by umożliwić migrację gatunków.

Dla Polaka odwiedzającego CHKO ważne jest zrozumienie, że nie wolno tu biwakować "na dziko" ani rozpalać ognisk poza miejscami wyznaczonymi. Czesi traktują te obszary jako wspólne dobro. System szlaków turystycznych (KČT) wewnątrz CHKO jest wzorowy, a każda ścieżka jest tak poprowadzona, by minimalizować wpływ człowieka na najcenniejsze fragmenty przyrody. To dowód na to, że nowoczesne państwo może się rozwijać, nie niszcząc swojego największego skarbu – piękna krajobrazu.