Jak Czesi zamienili kopalnię węgla w lazurowe wybrzeże

Przez dziesięciolecia rejon miasta Most kojarzył się z jednym: gigantycznym wydobyciem węgla brunatnego, dymem z kominów i zniszczonym krajobrazem. Jednak to właśnie tutaj zrealizowano jeden z najbardziej ambitnych projektów środowiskowych w Europie Środkowej. W miejscu dawnej kopalni odkrywkowej Ležáky powstało Jezioro Most – akwen tak czysty i nowoczesny, że stał się symbolem ekologicznego odrodzenia całego regionu.

Śmierć starego miasta, narodziny jeziora

Historia tego miejsca jest dramatyczna. Aby wydobyć węgiel, w latach 70. XX wieku zburzono stare, zabytkowe miasto Most (uratowano jedynie kościół Wniebowzięcia NMP, który przesunięto na szynach o blisko kilometr). Gdy w 1999 roku wydobycie ustało, pozostała po nim gigantyczna dziura. Czesi podjęli wtedy decyzję: zamiast zostawić ugór, stworzą tam unikalny ekosystem. W 2008 roku rozpoczęto napełnianie niecki wodą z rzeki Ohře. Proces ten trwał sześć lat i wymagał precyzyjnego monitorowania składu chemicznego podłoża.

Lazurowa woda i nowa fauna

Dziś Jezioro Most ma powierzchnię ponad 300 hektarów i głębokość sięgającą 75 metrów. Co fascynujące, woda w nim jest znacznie czystsza niż w większości naturalnych zbiorników w Czechach. Dzięki temu, że dno jest kamieniste i nie ma dopływu zanieczyszczonych potoków, widoczność pod wodą sięga kilku metrów. To przyciągnęło rzadkie gatunki ptaków oraz ryb. Środowisko naturalne nie tylko tu wróciło, ale rozkwitło w formie, jakiej nie znano tu od stuleci.

Szczyt rekultywacji: Przestrzeń dla ludzi i natury

Jezioro Most to dowód na to, że przemysłowy krajobraz można „uzdrowić”. Wokół akwenu powstały ścieżki rowerowe, piaszczyste plaże i strefy ochronne dla lęgowych ptaków. To projekt, który zmienił mentalność mieszkańców – Północne Czechy przestają być postrzegane jako „czarny trójkąt”, a stają się miejscem nowoczesnej turystyki ekologicznej. Jezioro Most to szczyt inżynierii środowiskowej, pokazujący, że przy odpowiednim planowaniu natura potrafi odzyskać nawet najbardziej zniszczony skrawek ziemi.