Wietnam - Czechy
- Subtitle: Pontifex gives Apostolic blessing
- Excerpt: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam.
Relacje między Czechami a Wietnamem są jednymi z najściślejszych w Europie Środkowej, a mniejszość wietnamska stanowi trzecią co do wielkości grupę obcokrajowców w Republice Czeskiej, liczącą według danych z 2025 roku ponad 67 tysięcy osób.
Historia współpracy i emigracji
- Początki (lata 50. XX w.): Stosunki dyplomatyczne nawiązano 2 lutego 1950 r., co czyni Czechy (jako następcę Czechosłowacji) jednym z dziesięciu krajów, które najwcześniej uznały niepodległość Wietnamu.
- Okres socjalistyczny: Masowa migracja rozpoczęła się w ramach programów pomocy między krajami bloku wschodniego. Wietnamczycy przyjeżdżali do Czechosłowacji jako robotnicy kontraktowi i studenci, co było formą zapłaty za pomoc gospodarczą i militarną udzielaną przez Czechosłowację podczas wojny wietnamskiej.
- Po 1989 roku: Po upadku komunizmu wielu Wietnamczyków zdecydowało się pozostać w kraju, zakładając własne firmy i przechodząc do sektora handlu prywatnego.
- Obecnie (2026): Republika Czeska uznaje mniejszość wietnamską za oficjalną mniejszość narodową. Kraje łączą ramy "strategicznego partnerstwa", a współpraca gospodarcza opiera się m.in. na inwestycjach w nowoczesne technologie i wymianie handlowej.
Wietnamskie "večerky"
Terminem večerka (dosłownie „wieczorynka” ale w polskim kontekście raczej "sklep nocny" lub popu;larny w czasie PRl "sklep wieczorowy") określa się w Czechach małe, osiedlowe sklepy ogólnospożywcze. Choć nazwa sugeruje handel w godzinach wieczornych, sklepy te są zazwyczaj otwarte od rana do nocy, siedem dni w tygodniu.
- Dominacja rynkowa: Choć Wietnamczycy stanowią około 1% populacji kraju, prowadzone przez nich sklepy to około 20% całego rynku handlu detalicznego w Czechach.
- Rola kulturowa: "Večerky" stały się nieodłącznym elementem czeskiego krajobrazu miejskiego. Są doceniane przez Czechów za dostępność produktów w dni wolne i święta, kiedy duże markety bywają zamknięte.
- Centrum logistyczne (Sapa): Głównym zapleczem dla tych przedsiębiorców jest ogromne targowisko i centrum kulturalne Sapa w praskiej dzielnicy Libuš. Pełni ono funkcję "miasta w mieście" z własnymi restauracjami, biurami podróży i punktami usługowymi.
- "Bananowe dzieci": Tak określa się drugie pokolenie Wietnamczyków urodzonych w Czechach ("żółci na zewnątrz, biali w środku"). Są oni w pełni zintegrowani, często biegle mówią po czesku i odnoszą sukcesy w korporacjach lub nauce, odchodząc od tradycyjnego modelu prowadzenia "večerki" przez ich rodziców.