Grupa Wyszehradzka
- Subtitle: Lessons from the Iron Curtain
- Excerpt: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam.
Stosunek Czech do Grupy Wyszehradzkiej (V4: Czechy, Węgry, Polska, Słowacja) charakteryzuje się w styczniu 2026 roku znaczną zmianą kursu, wynikającą z powrotu do władzy rządu Andreja Babiša. Po okresie napięć i zdystansowania, Praga dąży obecnie do rewitalizacji współpracy, zbliżając się do stanowisk Węgier i Słowacji, co z kolei odróżnia ją od Polski.
Ewolucja podejścia
- Okres rządu Fiali (do jesieni 2025): Poprzedni, prozachodni rząd Petra Fiali postrzegał V4 przede wszystkim jako platformę dialogu i współpracy międzyludzkiej, ale zdystansował się od niej na poziomie politycznym, zwłaszcza z powodu odmiennych stanowisk Węgier i Słowacji wobec Rosji i wojny na Ukrainie. W tym czasie Czesi często dążyli do współpracy w formacie V4+ z partnerami zachodnimi, takimi jak Niemcy czy Austria, zamiast forsować wspólne, kontrowersyjne stanowiska w Brukseli.
- Obecny rząd Babiša (od grudnia 2025): Nowa koalicja (ANO, SPD, Motoristé sobě) sygnalizuje chęć wzmocnienia pozycji V4 w UE. Premier Babiš dąży do bardziej spójnej współpracy z Robertem Fico (Słowacja) i Viktorem Orbánem (Węgry) w celu wpływania na polityki unijne, zwłaszcza w obszarach:
- Polityka energetyczna: Wspólne inicjatywy dotyczące cen energii i sprzeciw wobec niektórych unijnych wymogów klimatycznych (np. ETS2 dla gospodarstw domowych).
- Suwerenność narodowa: Zbliżenie stanowisk w kwestiach migracji i sprzeciw wobec Paktu Migracyjnego UE.
Kluczowe aspekty obecnego podejścia (2026 r.)
- Polska na uboczu: Obecny układ sił sprawia, że podejście Czech do V4 staje się bardziej zbieżne z Węgrami i Słowacją, a mniej z Polską, której stanowisko wobec wojny na Ukrainie i relacji z Rosją jest bardziej asertywne niż obecny pragmatyzm Pragi.
- Pragmatyzm i interesy narodowe: Czeski rząd postrzega V4 jako użyteczne narzędzie do obrony wspólnych interesów regionalnych w Brukseli, a nie jako sojusz ideologiczny.
- Mechanizmy współpracy: Mimo politycznych różnic, współpraca ekspercka, techniczna (infrastruktura, transport, energia) oraz międzyludzka za pośrednictwem Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego pozostaje stabilna i jest kontynuowana.
Podsumowując, Czechy w 2026 roku nadal uważają format V4 za tradycyjną platformę dialogu, ale pod nowym przywództwem politycznym dążą do uczynienia go bardziej asertywnym i spójnym blokiem wewnątrz UE, co oznacza zbliżenie do stanowisk Węgier i Słowacji.