Od zysku do równowagi
W 2026 roku pojęcia takie jak CSR (Społeczna Odpowiedzialność Biznesu) i ESG (Environmental, Social, and Governance) przestały być w Czechach jedynie modnymi hasłami z raportów rocznych. Stały się one twardą koniecznością rynkową i społeczną. Republika Czeska, jako kraj o ograniczonej powierzchni i cennych zasobach naturalnych, musiała zredefiniować swój model wzrostu. Dotyczy to zarówno wielkich koncernów przemysłowych, jak i sektora turystycznego, który przez lata zmagał się z problemem "overtourismu". Dzisiejsza turystyka w Czechach stawia na jakość, ekologię i wsp…
Brama do innego świata
Region obejmujący Czechy Północne i Zachodnie (Severní a Západní Čechy) to dla polskiego podróżnika obszar o niezwykłej dynamice. Graniczący bezpośrednio z województwem dolnośląskim i lubuskim, stanowi naturalne przedłużenie sudeckich krajobrazów, ale wzbogacone o unikalną, czeską elegancję. To tutaj znajdziemy jedyne w swoim rodzaju „Skalne Miasta”, które zainspirowały twórców „Opowieści z Narnii”, oraz słynny Trójkąt Uzdrowiskowy, gdzie przez stulecia kurowały się koronowane głowy Europy. Ten region to biznesowy majstersztyk: potrafi sprzedać ciszę w górach, adrenali…
Benjamin Franklin przeszedł do historii jako wynalazca piorunochronu, ale kilka lat przed nim, na morawskiej wsi, podobną konstrukcję postawił Prokop Diviš. To historia o geniuszu, który wyprzedził epokę, i o lęku przed nieznanym, który doprowadził do zniszczenia jednego z najważniejszych wynalazków XVIII wieku.
W 1754 roku w miejscowości Přímětice (niedaleko Znojma) stanęła dziwna konstrukcja. Była to wysoka na 40 metrów żelazna tyczka zwieńczona systemem krzyżujących się ramion, na których umieszczono ponad 400 ostrzy. Autorem tego „meteorologicznego instrumentu” był lokalny proboszcz, Pro…
Nie da się zrozumieć czeskiego podejścia do nauki i techniki, nie znając postaci Járy Cimrmana. Ten uniwersalny geniusz wymyślił wszystko – od żarówki po jogurt – ale zawsze miał pecha. To opowieść o tym, jak naród uczynił z fikcyjnej postaci swój skarb narodowy.
Jára Cimrman to postać wymyślona przez Zdenka Svěráka i Ladislava Smoljaka, ale dla Czechów jest bardziej realny niż wielu polityków. Według legendy był to największy czeski polihistor, wynalazca, podróżnik i dramaturg przełomu XIX i XX wieku.
Kiedy codziennie rano odkręcasz wodę w łazience, używasz wynalazku, którego nazwa w języku polskim jest hołdem dla czeskiego geniusza naturoterapii. Vincenz Priessnitz nie był lekarzem, ale to on nauczył Europę, że woda leczy lepiej niż ówczesne mikstury. Odkrywamy historię twórcy pierwszego hydropatycznego zakładu na świecie.
Większość narodów na urządzenie do mycia ciała pod strumieniem wody mówi „shower”, „douche” czy „sprcha”. My, Polacy, mamy swój unikalny „prysznic”. Skąd się wziął? To spolszczone nazwisko Vincenza Priessnitza, wizjonera z miejscowości Gräfenberk (dzisiejszy Jesionik).
Zanim statki zaczęły mknąć przez oceany dzięki śrubom napędowym, polegały na wielkich i niewydajnych kołach łopatkowych. Josef Ressel, czeski inżynier leśnictwa, wpadł na pomysł, który zrewolucjonizował transport morski. To historia o wielkim wizjonerze, któremu pech i biurokracja odebrały sławę na wiele lat.
Większość ludzi kojarzy śrubę okrętową z wielkimi stoczniami, ale jej ojciec był... leśnikiem. Josef Ressel urodził się w Chrudimiu i choć na co dzień zajmował się lasami w okolicach Triestu, jego umysł zawsze uciekał w stronę mechaniki płynów.
Semtex to słowo, które przez dekady budziło strach służb specjalnych na całym świecie. Wynaleziony w Czechosłowacji jako narzędzie dla inżynierów i wojska, stał się symbolem terroryzmu ze względu na swoją niesamowitą skuteczność i... brak zapachu. Poznaj historię technologii, która wymknęła się spod kontroli.
W latach 50. XX wieku chemik Stanislav Brebera z zakładów VCHZ Synthesia w Pardubicach-Semtinie opracował plastikowy materiał wybuchowy o unikalnych właściwościach. Połączenie pentrytu i heksogenu dało substancję, która była plastyczna jak plastelina, odporna na wodę i ekstremalne tempe…
Przez dekady nanotechnologia była domeną laboratoriów i filmów science-fiction. Wszystko zmieniło się w 2003 roku na Uniwersytecie Technicznym w Libercu. To tam profesor Oldřich Jirsák wraz ze swoim zespołem opracował Nanospider – pierwszą na świecie technologię, która pozwoliła na produkcję włókien tysiąc razy cieńszych od ludzkiego włosa na skalę przemysłową. To nie był tylko kolejny patent, to był moment, w którym Czechy stały się globalnym liderem w dziedzinie, która definiuje XXI wiek.
W Czechach popularne platformy inwestycyjne to głównie rodzime serwisy oferujące robo-doradztwo, jak Portu, a także platformy P2P i crowdfundingu nieruchomości, np. Fintown, Zonky, Bankerat, Roier, czy Occollo, a także giełdowe platformy brokerskie, jak Fio banka. Wyróżniają się lokalne platformy skupiające się na specyficznych inwestycjach, podczas gdy na rynku e-commerce dominują Alza.cz i Mall.cz, niekoniecznie inwestycyjne, ale ważne dla zrozumienia lokalnego rynku finansowego.
