Pierwszy „Europejczyk” w kosmosie

Rok 1978 był dla Czechosłowacji przełomowy. 2 marca, na pokładzie radzieckiego statku Sojuz 28, w przestrzeń kosmiczną wystartował Vladimír Remek. To nie był tylko kolejny lot – to był moment, w którym Czechosłowacja stała się trzecim państwem na świecie (po ZSRR i USA), którego obywatel poleciał w kosmos. Dla Czechów był to szczyt narodowej dumy, a dla Remka – osiem dni, które zmieniły historię europejskiej astronautyki.

Vladimír Remek nie był przypadkowym pasażerem. Jako pilot wojskowy przeszedł mordercze testy w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą. Choć lot odbywał się w ramach programu Interkosmos, Remek udowodnił, że czeska nauka i dyscyplina stoją na najwyższym światowym poziomie.

190 godzin poza Ziemią

Podczas swojej misji Remek spędził w kosmosie dokładnie 190 godzin i 18 minut. Razem z dowódcą Aleksiejem Gubariewem cumowali do stacji orbitalnej Salut 6. Remek nie próżnował – przeprowadzał skomplikowane eksperymenty naukowe, badając m.in. wzrost kryształów w stanie nieważkości i reakcje ludzkiego organizmu na brak grawitacji.

Czesi do dziś wspominają moment, gdy Remek odezwał się z orbity – jego głos transmitowały wszystkie radia i telewizje w kraju. Stał się celebrytą, którego popularność można porównać jedynie do Karela Gotta, tyle że w skafandrze.

Czy Remek był pierwszy?

W świecie astronautyki często mówi się, że Remek był „pierwszym Europejczykiem” w kosmosie (nie licząc Rosjan). To ważne rozróżnienie, które do dziś budzi dumę w Pradze. Wyprzedzenie potęg takich jak RFN czy Francja było dla małego kraju z serca Europy gigantycznym prestiżem. Po powrocie na Ziemię Remek został Bohaterem Związku Radzieckiego i Czechosłowacji, a później przez lata pracował w dyplomacji i Parlamencie Europejskim.